“Hoe gaat het met …?

Het was een reflex. Ze stapte mijn praktijk binnen, ging zitten en vroeg bijna automatisch: “Hoe gaat het?”. Even bleef het stil. Toen verscheen er een twinkeling in haar ogen en een glimlach op haar gezicht. Ze realiseerde zich direct dat ze hier niet was voor de sociale etiquette of om voor mij, als counselor, te zorgen. Ze herpakte zich razendsnel: “…met mij?”.

We moesten allebei hard lachen om deze komische ‘correctie’. Maar achter die lach verschool zich een wereld van betekenis en een prachtig proces van heling.

Oude reflex en nieuwe groei

Het mooie aan haar vraag was de gelaagdheid ervan. In die paar woorden kwamen twee werelden samen. Enerzijds was er de oude reflex: de zorg voor de ander, voortkomend uit de gewoonte om altijd eerst op de ander gericht te zijn. Anderzijds was er de nieuwe groei: ze anticipeerde op de veilige ruimte die ik bied en werd als het ware haar eigen ‘innerlijke counselor’. Het was alsof ze zichzelf voor de spiegel zette nog voordat ik een spiegel hoefde voor te houden. Ze nam de regie over haar eigen proces door de vraag die ze zo gemist had in haar leven, nu proactief aan zichzelf te stellen.

Je naaste als jezelf

Voor deze cliënt is de vraag “Hoe gaat het met jou?” lang een pijnlijke plek geweest. In haar verleden was er zelden iemand die de tijd nam om die vraag écht aan haar te stellen. In de eerste sessies raakte het haar dan ook diep als ik vroeg naar haar week, haar rit naar de praktijk of haar innerlijke belevingswereld. Het deed simpelweg pijn dat er plotseling ruimte was voor haar verhaal.

Dat ze nu zelf de vraag stelde en hem direct ‘omboog’ naar haar eigen hart, laat zien dat er iets fundamenteels is veranderd. De weg naar heling is ontstaan. In haar proces heeft ze mogen ontdekken dat God haar wél altijd heeft gezien. Dat Hij degene is die als eerste naar haar vraagt. Vanuit die geborgenheid bij Hem, ontstaat er nu ruimte in haar eigen hoofd en hart om even bij zichzelf stil te staan. De vraag was niet langer een sociale verplichting, maar een retorische vraag aan zichzelf: Ik ben hier, ik mag hier zijn, en ik mag de tijd nemen om te voelen hoe het werkelijk met me gaat. Ze begint te ontdekken dat ze de naaste mag liefhebben als zichzelf. We vergeten vaak dat die laatste woorden van het Grote Gebod een opdracht inhouden, om jezelf ook die liefde, aandacht en zorg te gunnen. De verticale liefde ‘Heb de Heer, je God, lief’ staat boven alles en het is van belang dat er balans is in de horizontale liefde ‘heb je naaste lief als jezelf’ (Luc 10:27).

Jezus als de meester van de vraag

Het deed me denken aan de manier waarop Jezus met mensen omging. In de Evangeliën zien we dat Jezus zelden een monoloog hield, maar via vragen de ander uitnodigde om tevoorschijn te komen. Jezus gebruikte vragen niet om informatie te winnen (Hij wist immers al wat er in een hart leefde), maar om de ander bij zichzelf naar binnen te laten kijken. Denk aan vragen als:

• “Wat wilt u dat Ik voor u doe?”
• “Waarom bent u zo angstig?”
• “Gelooft u dat Ik dit kan doen?”

Door een vraag te stellen, gaf Jezus de regie terug aan de persoon tegenover Hem. Door een vraag te stellen, erken je de ander als een waardevol persoon met een eigen stem. Hij stelde de vraag zodat de ander zichzelf onder ogen zou komen. Hij creëerde een ruimte waarin de ander mocht ontdekken wat er diep vanbinnen speelde. Hij dwong niets af, maar nodigde uit tot zelfreflectie en eerlijkheid. 

Een veilige plek

Wanneer we heling zoeken, is een van de stappen op zoek gaan naar jouw plek en ruimte. Mag jij van jezelf de tijd nemen om even stil te staan? Mag de focus van “hoe gaat het met de wereld?” verschuiven naar “hoe gaat het met mij?”

De cliënt in mijn praktijk gaf zichzelf die middag het mooiste geschenk: de toestemming om centraal te staan in haar eigen proces. De vraag “…met mij?” was geen uiting van egoïsme, maar een erkenning van haar eigen waarde in de ogen van God en zichzelf.

Als christelijke counselor bied ik een veilige plek voor jouw verhaal en zal ik je uitnodigen om samen met jouw verhaal naar God te gaan. Nu kan het zijn dat de uitnodiging om “bij God” te komen, voor jou helemaal niet zo veilig voelt. Soms is ons beeld van God, als Vader, als de Zoon Jezus of als de Heilige Geest, door ervaringen of opvoeding beschadigd geraakt. Het kan een plek zijn die eerder oordelend dan veilig aanvoelt.

In een counselingstraject is er juist ruimte om die vragen te stellen: Wat is mijn beeld van God eigenlijk? Is Hij voor mij een veilige plek, of is het een plek waar ik ook weer “moet” presteren? Soms ontdekken we in de gesprekken dat God misschien wel heel anders is dan je altijd dacht. We kunnen samen op zoek gaan naar wie, Vader, Zoon of Heilige Geest, voor jou op dit moment het meest veilig voelt om eens “naast te gaan zitten”.
Voor de een is dat de herderlijke, zorgzame Vader, voor de ander de vragende Jezus (Hij is niet veranderd!), of juist de troostende wind van de Geest.
Als je naast Jezus komt zitten, zal Hij je altijd de weg wijzen of meenemen naar Zijn Vader (Jezus zei: ‘Ik ben de weg, de waarheid en het leven. Niemand kan bij de Vader komen dan door Mij’ – Joh 14:6), zoals de Geest van de waarheid, die van de Vader komt, altijd over Jezus zal getuigen (Joh 15:26).
Je mag ontdekken wie er voor jou veilig genoeg is om je verhaal aan te doen; het komt altijd op de goede plek. 

Check in bij jezelf en bij God

Misschien ben jij ook gewend om altijd eerst naar de naaste te kijken en jezelf daarbij te vergeten. Of kaats je de vraag “Hoe gaat het?” maar wat gauw terug naar de ander. Ik wil je uitnodigen om vandaag eens de tijd te nemen voor die ene, kleine toevoeging: “Hoe gaat het… met mij?” Durf je het antwoord te laten komen, in jouw eigen tempo? Sta jij even stil? Check je even bij jezelf in?
En als er gevoelens van eenzaamheid, van wanhoop, machteloosheid, boosheid of verdriet blijken te zijn, neem de tijd om ermee naar onze goede God te gaan. Stel je dan voor dat Jezus naast jou gaat zitten en je vraagt “Hoe gaat het met jou?”. Hij wil altijd weten hoe het echt met je gaat.
Je hoeft er niet alleen mee te blijven lopen. Zoek een christelijke counselor of coach in je omgeving, of kijk op het Platform Pastorale Hulpverlening bij wie je je wilt aanmelden. Er staan mensen klaar om een stukje met je op te lopen. 

 

Deze blog is geschreven door Gerla van der Ree