Luisteren of horen?
Een paar dagen geleden las ik de volgende dagtekst:
“Wie oren heeft om te horen, moet goed luisteren (Marcus 4:9)
Deze zin is onderdeel van de gelijkenis over de zaaier en het geloof. Geloven is voor mij essentieel. Mijn geloof is diepgeworteld. Soms, als relaties moeilijk zijn, het
leven zijn problemen met zich meebrengt, in rouw en eenzaamheid kan het nodig zijn dat ik de distels eruit moet trekken of de vogels moet wegjagen. Dit om mijn geloof weer nieuwe kracht en ruimte te geven. Maar meestal begeleidt Psalm 23 mij door de dag. Dat wat de schrijver van de dagtekst wil meegeven is meer dan dat wat ik tot nu toe wist.
“Luisteren is iets dat weinig mensen goed begrijpen”
Deze zin voelt als een eyeopener. Wij luisteren, maar wij begrijpen niet. Wij luisteren en vergeten het vervolgens meteen weer. Wij zijn niet geïnteresseerd of onze eigen moeilijkheden zijn belangrijker. Wij kampen met onze eigen kleine of grote alledaagse dingen.
Als wij wel GOED LUISTEREN, dan zijn wij attent en reageren op de juiste manier. Wij staan dan dicht bij de andere. De andere is zich hiervan bewust.
In ons alledaagse leven maakt het een verschil met wie wij spreken of wij goed horen of beter gezegd goed luisteren. In Marcus 4 vertelt Jezus over de gelijkenis van de boer die op zijn land zaait. Het zaad komt op schillende plaatsen gerecht:
- Op de weg;
- Op het pad;
- Tussen dorens en distels;
- Op vruchtbare grond.
Hoe luister jij?
Met deze gelijkenis in ons achterhoofd, kunnen wij onze reacties in gesprekken vertalen naar het volgende:
- Wij reageren niet (trekken onze schouders op) en de gesprekspartner blijft alleen met zijn problemen en moeite achter;
- Wij reageren oppervlakkig en onverschillig op onze medemensen;
- Wij lopen zelf in alledaagse problemen vast. We willen wel helpen, maar de eigen problemen laten het niet toe;
- Wij luisteren actief en helpen onze gesprekspartner met zijn problemen of laten zien dat wij er zijn en de ander belangrijk is.
De tekst maakt mij duidelijk: Het maakt wel degelijk uit of ik slecht, goed of beter luister. Wil ik actief helpen, dan reageer ik ook actief. Op internet vind ik het volgende: „Luisteren is meer dan alleen het horen van lawaai. Het is een proces waarbij je met je volledige aandacht, interesse en empathie je tegenover volgt. Dit houdt in dat je de boodschap van de ander echt begrijpt, waarbij niet alleen het gesproken woord een rol speelt, maar ook non-verbale signalen zoals lichaamstaal en de emotionele context. Actief luisteren houdt in dat je de ander de ruimte geeft om zich te uiten en begrip en interesse toont door middel van vervolgvragen, parafraseren (in je eigen woorden herhalen) en bevestigende antwoorden.”
Actief luisteren
Hoe komt het toch, dat wij niet actief maar veel te vaak passief luisteren?
Ligt het eraan dat ik de andere niet begrijp? Ligt het bij de andere omdat hij alweer mijn aandacht wil? Of ligt het eraan wie de persoon is? Zijn het mijn eigen problemen die mij weerhouden?
Dit zijn vragen die mij bezighouden. Ik erken dat mijn persoonlijke houding tegenover mijn medemensen een belangrijke component is. Is de andere belangrijk voor mij? Zo ja, dan kan ik actief luisteren. Ik kijk naar lichaamshouding. Ik doe mijn best om de woorden, de inhoud en de emoties duidelijk te registreren. Ik geef de gesprekspartner ruimte en stel vragen als iets niet duidelijk is. Met mijn eigen woorden herhaal ik wat ik begrepen heb. Net zoals Jezus luisterde, zo wil ik luisteren!
De dagtekst legt mij uit dat het niets uitmaakt wie voor mij staat. Ik moet altijd proberen om anderen goed te begrijpen.
De laatste zin van deze dagtekst is: “Als je goed luistert, hoor je misschien iets anders dan je zou verwachten!”
Mijn eigen houding bepaalt hoe ik luister. Mijn eigen houding bepaalt of ik in goede aarde zaai en daardoor vrucht kan dragen of niet.
Jezus heeft het ons laten zien in zijn gesprekken en gelijkenissen. De Samaritaanse vrouw, Martha en de verloren zoon zijn maar een paar voorbeelden. HIJ is ons voorbeeld en wij zijn gemaakt om een evenbeeld van HEM te worden.
Wij zijn geroepen om onze medemensen te dienen. Dit laten wij zien door te LUISTEREN. Het is een houding van gehoorzaam zijn tegenover God/Jezus.
De dag-tekst daagt mij uit om elke dag opnieuw mijn eigen houding te overdenken en vruchtbaar te zijn.
Geschreven door Waltraud ter Winkel, van praktijk Chosen