Het belang van onze gedachten
Herken je dat: je gaat aan een taak beginnen en er komen allerlei gedachten bij je op. Bijvoorbeeld: “Pfff, is dit niet te moeilijk voor me? Kan ik dit wel, kan die ander dat eigenlijk niet beter?” Of: “Wat zal die en die ervan vinden dat ik dit doe?” Uiteraard kun je ook positieve gedachten hebben, maar daar gaat deze blog even niet over.
Voor je het weet, ben je aan het twijfelen, al half verslagen of ga je zelfs niet eens meer aan de slag. Bovenstaande kwam ik tegen toen we een teamweekend hadden ter voorbereiding van een Alpha Youth cursus waarbij mijn man en ik de functie van ‘ouders’ hebben. ‘Ouder zijn’ houdt in dat we waar nodig het jonge team en de deelnemers met raad en daad bijstaan. Bij diverse teamleden, en ook bij mezelf, kwam ik dergelijke gedachten tegen. Vaak heel subtiel, maar soms al zo ingesleten dat het een waarheid is geworden.
Maar, zijn deze gedachten waar?? Of houden we onszelf voor de gek, luisteren we naar echo’s uit het verleden of zelfs naar leugens van onze tegenstander, die er bekend omstaat dat hij de boel verdraait?
Het bepaalde me opnieuw bij het belang van onze gedachten. In de psychologie wordt gewerkt met de 5 G’s en ook in het pastoraat maken we hier gebruik van. Het gaat om het volgende: Gebeurtenis > Gedachte > Gevoel > Gedrag > Gevolg, het teken > kunt u lezen als “leidt tot”. Dus een gebeurtenis leidt tot een gedachte, deze gedachte leidt tot een gevoel, enz. Als het om een herhalende gebeurtenis gaat kan de G van Gewoonte er nog achter komen te staan; langdurig gedrag leidt tot een gewoonte.
Passen we dit op het Alpha-team toe, dan komen we tot het volgende en laat ik mezelf als voorbeeld nemen. Ik ben enkele decennia ouder dan het gemiddelde teamlid, dat past ook bij mijn functie, maar in sommige situaties voelt dat weleens lastig. Bijvoorbeeld: er wordt een grap gemaakt naar aanleiding van een hype waarvan ik onwetend ben (gebeurtenis), ik kan de grap niet volgen en dat geeft me de gedachte: “Tjonge, volgens mij ben ik hier toch een beetje te oud voor.” Het geeft me een wat minderwaardig gevoel (ik voel me er een beetje buiten staan). Hierdoor trek ik me meer terug (gedrag) en zou dit vaak gebeuren, dan blijf ik meestal op de achtergrond (gewoonte). En dan is de reden dat ik op Alpha ben, namelijk een veilige basis bieden, heel vakkundig ondermijnd, want ik voel me zelf niet helemaal veilig en zal dus minder open en alert kunnen zijn naar het team en de jongeren omdat ik mezelf aan het beschermen ben.
Ons denken is het slagveld waarop de boze probeert ons te ondermijnen. Lukt het hem om een bommetje in je gedachten te planten, dan is zijn plan geslaagd.
Vernieuwing van ons denken
In Romeinen 12:2 roept God ons op om opnieuw gevormd te worden (hervormd) door ons denken te vernieuwen. Eigenlijk zegt Hij hier, dat als je nieuwe andere gedachten gaat denken, je nieuw gemaakt wordt. Laten we dit eens toepassen op het bovenstaande voorbeeld. Als ik kan bedenken dat ik niet alle grappen hoef te snappen om waardevol aanwezig te kunnen zijn, blijf ik me ontspannen voelen en gedragen en blijf ik als het ware op mijn post. Ik zal meer open staan voor het team en de deelnemers en voor wat zij nodig hebben.
Dit nieuwe denken hoeven we niet bij onszelf vandaan te halen, maar we mogen gaan denken zoals God denkt en vanuit Zijn waarheid. Dan wordt de norm niet meer wat jezelf denkt of wat de ander tegen je zegt, maar wat God tegen je zegt. Een voorbeeld hiervan vinden we in Filippenzen 4:8 “richt je denken op dat wat waar, eerbaar, rechtvaardig, rein, lieflijk, welluidend, deugdelijk en prijzenswaardig is”. Als je vanuit deze positieve leven-gevende waarden gaat denken, gaat dit ook iets positiefs doen in je gevoel, je gedrag en je gewoonten. Het prachtige gevolg lees je in vers 9: de God van de vrede zal met je zijn.
Hetzelfde proces van vernieuwing wordt ook in Efeze 3: 23 en 24 beschreven in de context van het veranderingsproces van iemand die tot geloof komt. Het is belangrijk dat er een vernieuwing komt in het denken. Uit beide teksten blijkt dat we dat niet allemaal zelf hoeven te doen; de werkwoordsvormen laten zien dat het ‘aan ons mag gebeuren’, dat we hervormd wórden.
De Heilige Geest werkt aan en in ons en als we ons daarvoor openen en investeren in de omgang met God, dan worden we veranderd, we gaan steeds meer op Jezus lijken. Op Hem die de Waarheid ís. Alles wat Hij denkt is waar, hoe mooi als wij ook daarin op Hem mogen gaan lijken.
Er zijn nog meer hulpmiddelen die de Bijbel ons aanreikt, zoals je wapenen met de wapenrusting waarover je in Efeze 6 kunt lezen en gedachten die tegen God ingaan gevangennemen, zie 2 Kor. 10:4 en 5. Maar daar mag het in een ander blog over gaan.
Laten we ons oefenen om uit en met de Waarheid te leven!
Kun je hier wel wat hulp bij gebruiken, bijvoorbeeld omdat je veel ruis vanuit het verleden in je gedachten hebt; welkom in onze praktijken voor pastorale hulpverlening.
*(disclaimer; deze titel is niet altijd waar😉)
Geschreven door Tine Snoek, Lente Hulpverlening, Vlist